Brieven van een monnik

Priestermonnik Johannes (Alekseev)

Nederlandse vertaling:
Marian Niewenhuis

Redactie en voetnoten:
Priester-monnik Johannes (Roodvoets)

  • Uitgeverij Iveron, Amsterdam, 2025
  • 208 bladzijden
  • ISBN 9789081331593
  • Prijs: € 17
  • Boekhandelskorting: € 5

Het boek is te bestellen: stichting.iveron@gmail.com

Priestermonnik Johannes (Roodvoets) over de brieven van priestermonnik Johannes (Alekseev) uit het Klooster van Nieuw Valaam:

Johannes (Alexeev) leefde vanaf zijn zestiende jaar binnen de muren van het klooster. Toch schreef hij aan het eind van zijn leven dat de ervaren medebroeders hem hoofdzakelijk de uiterlijke gedragsregels hadden aangeleerd maar dat ze hem ‘het enige dat noodzakelijk is’ (Luc. 10) niet hadden bijgebracht. Het waren vooral de Heilige Schrift en de geschriften van de heilige Vaders die zijn reisgenoten waren op zijn monastieke weg. Wat opvalt in de brieven is de eenvoud en nuchterheid van zijn adviezen. De tradities van de orthodoxie, die veelal gebaseerd zijn op de tradities uit het kloosterleven, zijn voor de hedendaagse christenen zeker aantrekkelijk maar zonder nuchterheid dwaalt de gelovige door een doolhof die misschien wel mystiek aanvoelt maar de gelovige niet dichter bij God en de medemens brengt. Wat ook opvalt is de grote liefde die de basis vormt in al zijn brieven. Kenmerkend is bijvoorbeeld een uitspraak van de heilige Vaders die hij aanhaalt in een van zijn brieven: ‘Wanneer je mensen zonden ziet bedrijven, bedek die dan met je eigen mantel, loop door en veroordeel ze niet’. Hij benadrukt in veel van zijn brieven dat onze inspanningen moeten leiden tot nederigheid. Zo haalt hij vaak een belangrijke uitspraak van Petrus Damascenus aan: Als iemand zijn eigen zonden ziet als het zand der zee, is dat een teken van de gezondheid van zijn ziel. Ook schrijft hij dat er geen gebod bestaat waarbij we de ander op het overtreden van de geboden en op zijn zwaktes kunnen wijzen maar dat we die geboden zelf wel moeten onderhouden. De brieven van deze monnik zijn dan ook een aanrader voor iedereen die kennis willen maken met de innerlijke weg die een orthodoxe gelovige zou moeten bewandelen.